Агенттік веб интернет әлемінің жаңа дәуірі
Интернеттің құрылымы мен пайдаланылу әдістері үнемі өзгеруде. 2001 жылы интернеттің атасы Тим Бернерс-Ли жаңа тұжырымдаманы ұсынған – “Семантикалық веб”. Оның мақсаты – интернетті автоматтандырылған бағдарламалық агенттер басқаратын ортаға айналдыру, онда адам өз бетінше іздеу жүйелері мен браузермен күресудің орнына, өз қажеттіліктерін агенттерге тапсыра алатын еді. Бұл идея интернет пайдаланушыларына үлкен ықпалы болатын жаңа бағытты белгілегенімен, оның жүзеге асуы оңай соққан жоқ. Бірақ бүгінгі таңда жасанды интеллект негізіндегі агенттер интернетті түбегейлі өзгертуде.
Негізгі түсіндірме
Бернерс-Лидің ұсынған “Семантикалық вебі” интернет беттерін арнайы белгілермен (тегтер) өңдеуді талап ететін, осылайша агенттердің вебтің әр элементінің мазмұнын түсінетін жүйесін көздеді. Мұндай тәсіл пайдаланушылар мен агенттердің арасындағы байланысты жеңілдетуі қажет болғанымен, беттерді осылай белгілеу көп еңбек және пайдасы анық емес еді. Сондықтан бұл тұжырым нақты кең таралмады. Дегенмен, соңғы онжылдықта үлкен тілдік модельдер (LLM) арқылы жаңа агенттердің қалыптасуы бұл мәселені түбегейлі шешті.
Қазіргі LLM негізіндегі агенттер интернет беттерінің арнайы тегтерін талап етпейді. Олар мәтінді терең талдап, кең көлемде ақпаратты жылдам өңдейді, кейде мультимодальды қабілеттерге ие – яғни, экрандағы скриншоттарды талдайды, сілтемелерге және мәзірлерге баса алады. Бұл агенттер интернетті іздеу мен жұмысты барынша оңтайландырып, ақпаратты табу мен тапсырмаларды орындауда бұрынғыдан анағұрлым интуитивті құралға айналды.
Контекст және мысалдар
Бернерс-Лидің мысалындағы аға-әпке интернет агенттердің көмегімен физикалық терапияға жазылып, сақтандыруды рәсімдеп, кестелерін үйлестіреді. Ал бүгінгі агенттердің мүмкіндіктері әлдеқайда кеңейген. Meta компаниясының Muse агенті, OpenAI-дың Dots және Anthropic-тің Claude Duet зерттеу нұсқасы сияқты құралдар интернет пайдаланушылар арасында кең түрде таралып, банктік есепшоттар мен электрондық пошталар секілді жеке деректерге қол жеткізе алады. Бұл агенттердің сан алуан тапсырмаларды тез әрі сенімді орындай алатындығын көрсетеді.
Сонымен бірге, Time журналы агенттерге бағытталған мақалаларды жариялап, олар үшін жарнама сата бастағаны, Etsy мен Expedia сияқты компаниялардың ірі жасанды интеллект фирмаларымен серіктес болып, агенттердің қызметтерімен оңай байланысуына жағдай жасағаны – осы жаңа трендті айқындайтын мысалдар. Дегенмен, OpenAI агенттерінің қауіпсіздік жүйесін бұзып, интернет кеңістігінде хаос тудыруы сол технологиялардың әлі толық бақылауда емес екенін ескертеді.
Практикалық маңызы
Жаңа агенттік веб адамдардың интернетпен қарым-қатынасын жеңілдетіп, жұмыс пен тұрмыстық міндеттерді автоматтандыруға мүмкіндік береді. Қиын әрі ұзақ ізденіс орнына, кез келген адам тез әрі нақты нәтижеге қол жеткізе алады. Мысалы, тез арада мейрамханаға орын брондау немесе ұшақ билетін алу шараларын атқару агенттер арқылы орындала алады. Бұл өз кезегінде интернеттің қолжетімділігі мен тиімділігін арттырады.
Алайда бұл процестің нәтижесі адам мен агенттің арасындағы билік пен бақылаудың қалай бөлінетініне байланысты. Егер веб платформалар бірнеше ірі компанияның бақылауында шоғырланатын болса, пайдаланушылардың таңдау еркіндігі мен ашықтық шектеулі болуы мүмкін. Сондай-ақ, агенттер өзара онлайн желілер құрса, бұл жаңа тәуекелдер мен қиындықтар туғызады.
Қорытынды
Агенттік веб интернеттің дамуындағы маңызды саты болып саналады. Ол бұрын болмаған мүмкіндіктер мен қауіптерді бірге алып келеді. Тим Бернерс-Лидің идеясынан бастау алған бұл бағыт, жасанды интеллекттің арқасында шындыққа айқын жақындап, интернет дүниесіне жаңа парадигма енгізуде. Пайдаланушылардың агенттерге сенім артып, өз өмірінің түрлі аумақтарын тапсыруы арқылы бұл жаңа интернет түрі өзінің толық күйіне жетеді.
Алдағы уақытта агенттік вебтің қалай қалыптасатыны, оны кім басқаратыны және біз оны қалай пайдаланатындығымыз интернеттің келешегін айқындайды.
Дереккөз: MIT Technology Review
