Пневмонияны бірнеше минутта анықтайтын дем алу тесті
Өкпе қабынуын жана басқа тыныс жолдарының ауруларын жылдам анықтау медицинадағы маңызды міндеттердің бірі. Осы мәселеге байланысты MIT институтында жаңа әрі оңай тест дайындалуда. Бұл тест адамның дем алуын пайдаланып, өкпедегі ауруды диагностикалауға мүмкіндік береді. Мұндай әдіс науқастардың тез әрі ыңғайлы қаралуына септігін тигізеді және ауруды ерте кезеңде анықтауға жол ашады.
Жаңа тестің негізгі қағидалары
PlasmoSniff деп аталған тест – тасымалданатын, чип өлшеміндегі сенсор. Бұл құрал аурудың бар екенін көрсететін биомаркерлерді анықтайды. Адам алдымен арнайы нанобөлшектерді жұтады. Бұл бөлшектер аурумен байланысты биомаркерлерге арнайы байланысады. Ауру кезінде дене инфекция кезінде бөлінетін ерекше ферменттер шығарады. Олар нанобөлшектерге бекіген бұл химиялық маркерлерді бөліп алады. Егер адам сау болса, нанобөлшектер өзгермей, денені тастайды. Ал ауру адамда ферменттер биомаркерлерді бөледі де, олар дем арқылы шығарылып, сенсор арқылы анықталады.
Зерттеу контексті мен мысалдар
Профессор Sangeeta Bhatia мен зерттеу тобы нанобөлшектердің көмегімен өкпе қабынуын алдын ала анықтаудан зерттеулер жүргізген. 2020 жылы тышқандарға арналған сынақтар бұл әдістің тиімділігін көрсетті, бірақ қолданылған құрал-жабдықтар дәрігерлердің кабинеттеріне сай келмеді. Қазіргі кезде, Loza Tadesse және оның әріптестері Раманс спектроскопиясының жетілдірілген түрін пайдаланып, өкпеден бөлінетін биомаркерлерді өте төмен концентрацияда анықтай алатын құрылғы жасап шығарды. Бұл оптикалық әдіс молекулаларды жарықпен жарықтандырып, олардың ерекшеліктерін айқындайды. Болашақта осындай сенсорды қол жетімді әрі пайдалануға ыңғайлы портативті құрылғыға енгізу жоспарлануда.
Пайдалы қолданылуы және әсері
Бұл тест арқылы науқас нанобөлшектерді жұтып, он минуттай уақыттан кейін өкпедегі жағдайды көрсететін синтетикалық маркерлерді демімен шығара алады. Дәрігерлер осындай жылдам диагностика арқылы ауыр диагностика құралдарын пайдаланбай, өкпе ауруларын немқұрайды қалдырмай анықтай алады. Сонымен бірге, PlasmoSniff жүйесі тек пневмониямен ғана шектелмей, өнеркәсіптегі химиялық қалдықтарды немесе ауадағы ластағыштарды да жоғарғы дәлдікпен анықтай алады. Яғни, бұл технология медицинадан бөлек экологиялық бақылауға да қызмет етеді.
Қорытынды
PlasmoSniff техникасының дамуы медицинада және экологияда тез әрі тиімді анықтау әдістерін ұсынады. Бұл әдіс пневмония сияқты жұқпалы ауруларды ерте кезеңде анықтауға көмектеседі және диагностика тәжірибесін едәуір жеңілдетеді. Құрылғының портативтілігі және жоғары сезімталдығы оны клиникалық және тұрмыстық ортада қолдануға ыңғайлы етеді.
Дереккөз: MIT Technology Review