Rethinking organizational design in the age of agentic AI

Кіріспе

Жасанды интеллект агенттерін кәсіпорын деңгейінде кеңінен қолдану қарқынды өсуде, алайда олардың тиімді енгізілуі амбиция мен шындық арасында алшақтық тудырады. Ұйымдардың көпшілігі үш жылдың ішінде агенттік деңгейге көтерілуге ниетті екенін айтса да, олардың басым бөлігі қазіргі жұмыс үрдістері мен инфрақұрылымдардың мұндай өзгерістерге дайын еместігін атап өтеді. Бұл жағдай ұйымдық дизайнды қайта қарау қажеттігін көрсетеді. Себебі жасанды интеллект агенттері жұмыс процесін қайта құруда тек қосымша элемент ретінде қолданылса, олардың әлеуеті толық ашылмай қалады.

Негізгі түсіндірме

Көптеген ұйымдар жасанды интеллект агенттерін бар операциялық модельдің үстіне «желім» ретінде жабыстыруда, ол жұмыс құрылымында жарақат алған бөліктерді уақытша бекітуге ұқсайды. Бұл тәсіл агенттердің толық құндылығын ашуға кедергі келтіреді, себебі олар адам қолдауын азайтып, толықтай өз бетінше күрделі тапсырмаларды орындауға қабілетті. Осындай агенттер кәсіпорын үрдістерін 30-50%-ға жылдамдатып, төмен мәнді жұмыстарға жұмсалатын уақытты 25-40%-ға қысқарта алады.

ABT (agentic business transformation) тұжырымдамасы — бұл ұйымды түбегейлі цифрлық трансформациялау: жаңа жұмыс модельдерін қалыптастыру, шешім қабылдау құқықтарын қайта бөлу және қызметкерлер мен технологияларды жаңа шарттарға бейімдеу. ABT ұйымдағы технологиялар, кадрлар және тиімділік өлшемдерін түгел қамтиды.

Контекст және мысалдар

Технологиялық негіз – ABT-ның бірінші тірегі. Қазіргі заманғы технологиялық инфрақұрылым адам басқарған және бағдарламаға бағытталған тапсырмалар үшін құрылса, агенттер әртүрлі жүйелер арасында машиналық жылдамдықпен әрекет етіп, мәліметтерді біріктіріп, түсінік қалыптастырады. Бұл жүйе ұйымға бәсекеге қабілетті ерекше артықшылық береді. Мысалы, жаңа бизнес талаптары пайда болса, бағдарламалық қамтамасыз етудің жаңа мүмкіндіктерін күтуге қажет уақыт бірнеше айдан күндерге дейін қысқарады. Қарапайым тілмен сөйлеу арқылы AI қызметкерін қажетті жүйелерге қосу мүмкіндігі артады.

Кадрлық құрылым – ABT-ның екінші тірегі. Қазіргі ұйымдар иерархиялық моделге негізделеді, мұнда менеджерлер төмендегілердің жұмысын үйлестіреді. Алайда жасанды интеллект агенттері көптеген тапсырмаларды тәуелсіз орындап, үйлестіргендіктен, бұл иерархияның сызықтары әлсірейді. Басқаратын топтар жаңа психологиялық және сенім мәселелерін шешуге тиіс болады. McKinsey болжамына сәйкес, 2030 жылға қарай жұмыс орындарының үштен екісінен астамы қайта құрылымдауды, біліктілікті арттыруды немесе қайта бөлуді талап етеді.

Тиімділік өлшемдері – үшінші тірек. Дәстүрлі көрсеткіштер (іс-әрекет саны, есеп беру сандары) агенттік жұмысқа сәйкес келмейді. AI қызметкерлері адамның ықпалына қарағанда әлдеқайда көп тапсырманы орындай алады, бірақ басты мақсат – нәтиже, яғни клиенттердің қанағаттануы, қызметтің сақталуы және кірістің өсуі. Мысалы, бір ірі компания көрсеткіштерін өзгертіп, агенттердің адам араласуынсыз келісімшарттарды өңдеу пайызын өлшей бастады. Бұл өзгерістер нәтижесінде жасанды интеллекттен алынған пайда екі жарым есеге артты.

Практикалық маңызы

Жасанды интеллект агенттерінің толық әлеуетін пайдалану үшін ұйымдар технологиялық инфрақұрылымын қайта жобалап, жұмыс үрдістерін жаңа тәсілге көшіруі керек. Бұл өзгерістер жұмыс күшінің құрылымын, басқару тәсілдерін және көрсеткіштер жүйесін қайта қарауды талап етеді. Менеджерлер сенім, түсіндіру, психологиялық қауіпсіздік пен статус мәселелерін үйлестіруде маңызды рөл атқарады. Сондай-ақ, ұйымдар жаңа таланттарды тарту, оларды даярлау және марапаттау механизмдерін жаңартуы қажет. Этика және жауапкершілік мәселелері адам мен AI арасындағы өзара қарым-қатынаста маңызды орын алады: кім жауапты, қателік болған жағдайда не істеу керек деген сұрақтарға жауап ізделеді.

Қорытынды

Жасанды интеллект агенттерін енгізу ұйым құрылымын түбегейлі өзгерісті талап етеді. Бұл – технологиялар, кадрлар және нәтижелерді өлшеу жүйесін қайта қарауды қажет ететін кешенді процесс. ABT тұжырымдамасы ұйымдарға осы өзгерістерді үйлесімді және мақсатты жүргізуге бағыт береді. Осылайша ұйымдар технологиялық дамуды қызметкерлермен және бизнес мақсаттарымен ұштастыра отырып, бәсекеге қабілеттілігін арттыра алады.

Дереккөз: MIT Technology Review