Брейнсіз адам клондарын жасау туралы құпия стартаптың ізімен

Жасанды интеллект пен биотехнология саласындағы соңғы жетістіктердің бірі ретінде Р3 Bio атты стартап компаниясы назар аудартады. Көп жыл бойы құпия жұмыс істеген Р3 Bio биомедициналық зерттеулерде жануарларды қолдану орнына пайдаланылатын «миы жоқ» маймыл органдарын әзірлеу туралы жариялады. Алайда, бұл компанияның астарында адамзат болашағына қатысты күрделі әрі этикалық сұрақтар тудыратын көбірек әрі күрделі жоспарлар бар екені анықталуда.

Кіріспе

Жануарларды зерттеу үшін қолданылатын ағзалар мен модельдерді алмастыру идеясы биомедицинаның дамуына серпін береді. Бірақ Р3 Bio-ның ұсынысы – бұл саланың дәстүрлі қадамдарынан әлдеқайда терең әрі күрделі. Ол адам организмінің кей бөліктерін «қалыпсыз» немесе толық миынсыз клондау тұжырымдамасын алға тартады. Бұл мүмкіндік медициналық этика мен адам құқықтары тұрғысынан үлкен сын-қатерлерді ұсынады. Тақырыптың маңыздығы – оның хирургия, қартаюға қарсы күрес және орган трансплантациясы сияқты салаларға әсер ету ықтималында.

Негізгі түсіндірме

Р3 Bio құрылтайшысы Джон Шлоэндорнның идеясы – адам миы минималды деңгейде дамытылған «миы жоқ» клондарды жасау арқылы қажетті органдарды алу. Мұндай клондарда мидың негізгі жүйке құрылымы болмауы мүмкін, сондықтан олар саналы тіршілік иесі ретінде есептелмейді. Бұл идея негізінде миы кем дегенде кемтар туылған балалардың медициналық жағдайлары, атап айтқанда гидранэнцефалия дерегі жатыр. Осы ауруға шалдыққан балаларда мидың үлкен бөліктері дамымай, тек өмір сүруге жеткіліксіз минималды жүйке құрылымы қалады. Осындай тұрғыда, миының толық дамымаған клон организмін дамыту мақсат етілген.

Р3 Bio бұл клондарды жасанды құрсақтарда өсіру мүмкін болмағандықтан, оларды әйелдердің арнайы келісіммен алып жүруі арқылы шығару жоспарын ұсынып отыр. Болашақта бір миы жоқ клонның өзі жаңа клонды дүниеге әкелуіне бағытталған идеялар да бар.

Контекст және мысалдар

Р3 Bio-ның жұмысы теңіз аралдарындағы зертханаларда маймылдарды қолдану арқылы тәжірибелер жасауға бағытталуда. Бұл маймылдардың миы толық дамымаған «органдар шыныаяқшалары» ретінде қызмет ете алатын зерттеу объектілері ретінде қарастырылады. Компания бірнеше ірі инвесторлардың қызығушылығын тудырды, оның ішінде миллиардер Тим Дрейпер, Immortal Dragons және LongGame Ventures компаниялары бар.

Дегенмен, Р3 Bio-ның ішінде наразылық тудырған мәселелер де бар. Мысалы, компания негізін қалаушының “миы жоқ адам клондары” идеясын ашық түрде талқылауы, әрі олардың кейбір этикалық мәселелерді қозғайтын ұсыныстары қоғамдық пікірде алаңдаушылық туғызған. Бұл ретте сарапшылар осындай клондарды жасау мен пайдалану идеясын “адамдық тұрғыдан шектелмеге болмайтын шекара” деп бағалайды.

Практикалық маңызы

Р3 Bio ұсынған клондар идеясы орган алмасу мәселесін түбегейлі өзгертуі мүмкін. Клонның ағзалары бастапқы жеке тұлғаның ДНҚ-сымен сәйкес келетіндіктен, иммундық қабылдаудың қайшылықтары және ауруларға төзімділік деңгейі жоғарылайды. Сонымен қатар, қартаюды жеңуге бағытталған тәжірибелерде жаңа органды имплантациялау арқылы өмір сүру ұзақтығын ұлғайту мүмкіндігі қарастырылады.

Дегенмен мұндай технологиялардың этикалық, құқықтық аспектілері аса күрделі. Адам миының минималды дамыған клондарын пайдалану – бұл толыққанды тіршілік иесінен айырылған дене үлгісін жасау дегенді білдіреді. Бұл жайлы әлемдік ғылыми және этикалық қауымдастықтар әлі де пікірталастар жүргізуде. Олар үшін ең бастысы – адам қадір-қасиетін сақтау мен жаңа технологияларды құр тобымен адамзатқа қызмет ету бағытында пайдалану.

Қысқа қорытынды

Р3 Bio стартапы биотехнология саласында ерекше әрі күрделі жобалар жүргізуде. Миы шектеулі адам клондарын жасау идеясы медицинаның келешегінде жаңа мүмкіндіктер аша алады, бірақ бұл бағыттың этикалық және әлеуметтік қиындықтарын да мұқият талдау қажет. Сонымен бірге, мұндай жобалардың дамуы ғылыми қауымдастық пен қоғам арасында ашық әрі сыни диалог қажеттігін көрсетеді.

TAGS: Р3 Bio, биотехнология, клондау, этика, орган алмасу, қартаю, медициналық зерттеулер

Дереккөз: MIT Technology Review