Жоғары жанармай бағасы электромобильдер үшін жақсы жаңалық па? Жағдай күрделі

Жанармай бағасының өсуі электромобильдердің (ЭМ) танымалдығын арттыра алады деген пікір жиі айтылады. Дегенмен бұл мәселе қарапайым емес және жан-жақты сараптауды қажет етеді. Электр көліктерінің дамуы мен жанармай бағасының өзгерісін жіті байқау маңызды, себебі оның әсері тек автокөліктермен шектелмей, экономика мен қоршаған ортаға да кеңінен әсер етеді.

Кіріспе

Қазіргі қала өмірі ғаламдық көлік жүйелерінің күрделі қозғалысын және оны тиімді пайдалануды талап етеді. Жанармай бағасы өзгеруі тұрмысқа, көлік таңдауларына тікелей әсерін тигізеді. Электромобильдердің экологиялық тиімділігі, отынға тәуелділікті азайтуда рөлі, оны халық арасындағы сұраныстың көбеюімен байланыстырады. Сол себепті, жанармай бағасының өсуін электромобильдердің дамуына қалай әсер ететіні маңызды тақырыпқа айналады.

Негізгі түсіндірме

Ирандағы геосаяси жағдайларға байланысты жанармай бағасы күрт көтерілді. АҚШ-та бір галлон бензиннің құны 3 долларға жуық алғашқы кезеңнен кейін 4 долларға жетті. Мұндай жағдай әлеуметтік желілерде және медиа ресурстарда кейбір электромобиль иелері тарапынан қуанышпен қабылданды. Бұл жағдайдан олардың «дұрыс айттық» деген сезімі байқалады. Әрине, жанармай бағасының өсуі электромобильдердің таралуына оң әсер етуі мүмкін. Бірақ жанармайдың қымбаттауы экономикаға қысым түсіріп, жалпы тұтынушының қаржылық жағдайына әсер етеді. Сондықтан бұл үрдіс біржақты оң нәтиже бермейді.

Контекст және мысалдар

Тарихтан қарасақ, 1970-жылдардағы мұнай дағдысы кезінде америкалықтар шағын әрі үнемді автомобильдерді таңдай бастаған. Бұл кезең жапон автомобиль өндірушілерінің нарыққа белсенді кіруіне жол ашты, өйткені олардың көліктері тиімділік пен үнемділік бағытында жақсы ерекшеленді. Осыдан кейін электромобильге деген қызығушылықтың өскені байқалады. АҚШ-тың белгілі автонеғізіндегі онлайн іздеу көрсеткіштері жанармай бағасының өсуінен кейін 20% артты, ал Tesla Model Y моделі бойынша сұраныс екі есеге жуық көбейді. Лондон маңындағы автокөлік дилерлері сұранысқа жете алмай, қосымша жүйме сатып алуға тура келеді. Маниладағы сатушы екі аптада бір айлық тапсырыс алды.

Сонымен бірге, АҚШ-та арзан әрі қолжетімді қолданылған электромобильдер нарығына үлкен толқын келеді. Былтырғы заңнамалық жеңілдіктерге байланысты жалдау мерзімі аяқталатын 300 мыңға жуық электромобиль сатылымға түсуде. Бұл пайдаланушыларға қолжетімділікті арттырады.

Практикалық маңызы

Электромобильдерді таңдау көбінесе жанармай бағасына байланысты. Бірқатар сарапшылар 4 доллар галлон бағасы автокөліктердің жалпы иелік құнын электромобильге қарағанда жоғары бағалайтынын көрсетеді, тіпті электр энергиясы салыстырмалы түрде қымбат болса да. Бірақ тағы да зерттеулерге сәйкес, кейбір тұтынушылар үшін 6 доллар бағасы ғана шын мәнінде ауысуға түрткі болады. Бұған қоса соңғы бес жылда болған мұнай бағасындағы тұрақсыздық тұтынушылардың электромобильге көшуге дайын болуына әсер етті. Осы тұрғыда жүргізілген зерттеулер геосаяси жағдайдың көлік таңдауына ықпал ететінін көрсетеді.

Дегенмен жанармайдың қымбаттауы тек автокөлік иелері үшін ғана зиян емес. Жүк тасымалының 50-60%-ы жанармай шығындарынан құралады. Азот тыңайтқыштарын өндіру кезінде қолданылатын табиғи газ бағасының өсуі ауыл шаруашылығына да әсер етеді. Әуе тасымалының шығындары бірнеше есеге өсуі ұшақ билеттерінің қымбаттауына әкеледі. Мұның бәрі экономиканың тұрақсыздығын күшейтіп, жел және күн энергиясы сияқты жобаларды қаржыландыруды қиындатады. Сондай-ақ ипотека немесе автонесие алу мүмкіндігін азайтады. Сол себепті жанармай бағасының ұзақ мерзімді өсуі жалпы халықтың тұрмыс сапасына кері ықпал тигізеді.

Қорытынды

Жоғары жанармай бағасы электромобильдерді таңдауға ынталандырушы фактор ретінде белгілі. Бірақ бұл үрдіс күрделі әрі көпқабатты. Экономикаға және басқа салаларға әсерлерді ескере отырып, электромобильдердің дамуы тек жанармай бағасының өсуімен шектелмейді. Жанармай тапшылығы мен бағасының тұрақсыздығы барлық қоғамды қамтитын мәселеге айналады, сондықтан толық декарбонизацияға әлі көп жұмыс қажет. Бұл бағытта тиімді шешімдер мен ұзақ мерзімді саясат қажет етіледі.

TAGS: электромобиль, жанармай бағасы, экология, көлік, экономика, энергия, климат

Дереккөз: MIT Technology Review