OpenAI технологиясының Ирандағы мүмкін қолданылуы

Жасанды интеллект саласындағы OpenAI компаниясының технологиялары қазір әскери қызметте елеулі рөл атқарып жүр. АҚШ Пентагонымен жасалған келісім аясында OpenAI-дің жасанды интеллекті құпия режимде пайдаланылуға рұқсат етілді. Бұл оқиға тек технологиялық даму тұрғысынан емес, геосаяси және әскери саладағы жаһандық теңгерімге де әсер етеді. Мақаланың мақсаты – OpenAI технологияларының Иранға қатысты әскери операцияларда қалай қолданылуы ықтимал екенін сараптау болып табылады.

Келісімнің мәні және ашық сұрақтар

OpenAI мен Пентагон арасындағы келісім әскери мақсатта жасанды интеллектіні пайдалануға негіз құрады. Дегенмен, келісімнің нақты шеңберлері мен шектеулері толық айқын емес. Әзірге әскери күштер бұл технологияны автономды қару-жарақ жасауға пайдаланбауы керек деген мәлімдеме жасалды. Алайда келісімде әскери жетекшіліктің өз ережелерін сақтауына басымдық беріледі, яғни технологияны пайдалану мәселесі әлі де қолайлы жағдайларға байланысты ашық күйінде тұр.

Сонымен қатар, OpenAI-дегі саясаткерлердің бірі Сэм Альтман жасанды интеллектіні ішкі бақылау мақсатында қолдануға тыйым салынатындығын айтты, алайда бұл шектеулердің қаншалықты нақты орындалатыны белгісіз. Компанияның мұндай қадамға бару себебі – қаржылық қажеттілік пе, әлде идеологиялық ұстаным ба деген сұрақтар әлі күнге шешім тапқан жоқ. Кейбір сарапшылар OpenAI-дің АҚШ пен оның одақтастары Қытай секілді ірі ойыншылармен технологиялық бәсекеде алдыңғы қатарда болуына сенетінін айтады.

OpenAI құралдарының әскери қолданылуы мен мысалдары

Иранға қатысты әскери қимылдар қарқынды жалғасып жатқан кезде, OpenAI технологияларының нақты қай жерде қолданылады деген мәселе өзекті боп отыр. Жасанды интеллект әзірге құпия қорғаныс жүйелеріне толық енгізілмеді, себебі ол американдық әскери платформалардағы басқа құралдармен үйлесімді болуы қажет. Мысалы, Elon Musk компаниясының xAI моделі Grok ұқсас сынақтан өтуде.

Қорғаныс қызметкерлері тарапынан жасалған мәліметтерге сүйенсек, OpenAI технологиясы іске қосылған жағдайда, адам аналитигі әскери мақсатқа пайдаланылатын нысандар тізімін жасанды интеллектке енгізеді. Жасанды интеллект алынған ақпаратты даралай отырып, ең маңызды нысандардың тізімін құра алады. Бұл процесс логистика, яғни әуе кемелері мен жабдықтардың орналасуы сияқты мәліметтерді ескеруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ мәтін, сурет және бейне сияқты әр түрлі деректер түрін талдау мүмкіндігі бар. Дегенмен адамның негізгі жауапкершілігі – жасанды интеллект берген қорытындыларды тағы бір рет тексеру қалуда. Мұнда жасанды интеллект шешім қабылдауды үдетеді ме деген сұрақ туындайды, өйткені соңғы шешімді адам қабылдайды.

Американдық армия бұрыннан қолданатын Maven жүйесі дрондардан түсірілген бейнелерді автоматты түрде талдап, нысандарды анықтауда қолданылады. Енді OpenAI және Anthropic сияқты компаниялардың жасанды интеллекті бұл жүйелердің функционалын кеңейтіп, сұхбаттасу интерфейсі арқылы пайдаланушыға ақпаратты түсіндіру және соған сәйкес іс-қимылдар ұсыну мүмкіндігін береді. Бұл тәжірибе Ирандағы қақтығыста алғаш рет қарқынды сыналуда.

Дрондарға қарсы қорғаныс

2024 жылдың соңында OpenAI мен Anduril компаниясы арасында АҚШ әскері үшін дрондарды бақылау және оларға қарсы технологияларды жетілдіруге бағытталған серіктестік құрылды. Себебі Иран дрондарымен жасалған шабуылдар АҚШ қызметкерлерінің өміріне қауіп төндіргені белгілі. Anduril компаниясы жасаған Lattice интерфейсі дрондардан қорғану, зымырандарды басқару және автономды сүңгуір қайықтарды басқару сияқты күрделі жүйелерді біріктіреді.

Anduril жасанды интеллект модели камералар мен сенсорлардан алынған ақпаратты талдап, қауіпті нысандарды анықтауға бағытталған. Бұл жүйеге OpenAI жасанды интеллектінің табиғи тілде пайдаланушы сұрағына жауап беретін қабілеті қосылса, әскерилер үшін ақпаратты қабылдау және әрекетке көшу тез әрі жеңіл болады. Осылайша, Иран дрондарына қарсы қорғаныс тиімді дами түседі.

Әкімшілік және қамтамасыздандыру саласындағы жасанды интеллект

Пентагон шенеуніктері әскери қызметкерлердің әкімшілік, келісім-шарттар, логистика секілді жұмыстарын жеңілдету үшін GenAI.mil атты жасанды интеллект негізіндегі платформаны ұсынды. Ол арқылы қауіптілігі төмен тапсырмаларға әр түрлі іскерлік модельдер қолданылады. OpenAI-дың GPT моделдері осы платформаға енгізіліп, құжаттарды дайындау, әкімшілік қолдау сияқты жұмыстарға атсалысады.

Бұл құралдар Ирандағы күрделі жағдайларға тікелей қатынасы аз болса да, армиядағы жасанды интеллектіні енгізу қарқынын айқын көрсетеді. Бұдан көрінетін дүние – АҚШ әскері әр салада жасанды интеллектінің көмегіне жүгінуде, сондықтан OpenAI бұл процестің маңызды серіктесі ретінде танылуда.

Қорытынды

OpenAI технологиялары әскери салаға ену арқылы әскери шешімдердің қабылдану үдерісін түбегейлі өзгерте отырып, күрделі ақпаратты талдауда көмек береді. Иранмен байланысты қақтығыстарда бұл технологиялар мақсаттарды анықтау, дронға қарсы қорғаныс және әкімшілік үдерістерді автоматтандыруда қолданылады. Дегенмен жасанды интеллект шешім қабылдауда толық тәуелсіз емес, адам бақылауы мен сараптамасы маңызды. OpenAI мен әскери құрылымдардың ара қатынасы әрі қарай қалай дамитыны, технологияны қолдану этикасы мен шектеулері өзекті талқылау тақырыбы болып қала береді.

TAGS: OpenAI, жасанды интеллект, әскери технология, Иран, дрондарға қарсы қорғаныс, Пентагон, қауіпсіздік

Дереккөз: MIT Technology Review